İttihat ve Terakki’de On Sene

Türkiye’nin yakın tarihine damgasını vuran ve geleceğini etkileyen pek çok olay 1908-1918 yılları arasında İttihat ve Terakki Fırkası iktidarı altında gerçekleşti. Bu nedenle İttihat ve Terakki Fırkası’na ilişkin anılar günümüzü anlama çabası için büyük bir değer taşıyor. Hele hele bu anılar, söz konusu partinin sözcülüğünü yapan, ideolojisini savunan bir gazetede çıraklıktan başlayıp başyazarlığa kadar yükselmiş ve eğitimci, yazar, çevirmen, kooperatifçi, siyaset adamı, düşünür, Tanin başyazarı, Mustafa Kemal Paşa’nın Matbuat ve İstihbarat Umum Müdürü, Azerbaycan Maarif Komiserliği Danışmanı, Bakû Üniversitesi’nde doçent, Meslek, Halk gazetelerinin yayıncısı, Aydın İncir Müstahsilleri Kooperatif Müdürü, Osmanlı Mebusan Meclisi’nde Çorum, TBMM’de Mardin Milletvekili Muhittin Birgen’in kaleminden çıkmışsa... 1936-1937 yıllarında Son Posta gazetesinde İttihat ve Terakki’de On Sene adıyla tefrika edilen bu anılar 1908-1918 dönemiyle sınırlı kalmayarak Milli Mücadele’yi de kapsayacak biçimde Cumhuriyet’in ilk yıllarına doğru uzanıyor. Coğrafi olarak ise bir yandan İstanbul’dan Balkanlar ve Almanya’ya; öte yandan Anadolu bozkırlarına, Suriye çöllerine, Hazar Denizi ufuklarına kadar çok geniş bir bölgeyi kapsıyor. Muhittin Birgen’in bir dönemin, bir çağın, bir kuşağın, bir partinin tarihine ışık tutan anıları kamuoyunda yeni bir tartışma ortamı yaratacak ve hepimize yakın tarihimizi, bu tarih içinde rol oynayan kişileri yeni bir bakış açısıyla değerlendirme ve sorgulama fırsatı verecek. Zeki Arıkan’ın editörlüğü ve notları bu hatırata daha da anlam kazandırıyor.